Pomoc przedmedyczna

Jeżeli cokolwiek w zachowaniu Waszego Dziecka Was niepokoi, skontaktujcie się ze swoim lekarzem. To Wy jesteście Mamą i Tatą, znacie swoje Dziecko najlepiej. Dlatego nie wpadajcie w panikę, ale też nie lekceważcie niepokojących objawów.

Jeśli Wasze Dziecko jest niespokojne lub wręcz przeciwnie, osowiałe, nie ma apetytu, ma gorączkę, biegunkę, wymiotuje, ma katar, kaszel, skontaktujcie się z pediatrą. Lekarz zada Wam dodatkowe pytania i powie, co robić dalej. Nie ma niepotrzebnych telefonów, a żaden niepokojący Was objaw nie może pozostać bez reakcji. Lepiej zadzwonić raz niepotrzebnie niż przeoczyć początek infekcji. U dziecka choroba może rozwinąć się bardzo gwałtownie, dlatego bądźcie czujni. Reagujcie na każdą zmianę zachowania Waszego Dziecka, czasami Mamy zgłaszają „moje dziecko zachowuje się inaczej niż zwykle, nie umiem tego dokładnie opisać”. Każde „inaczej niż zwykle”, powinno skłonić Was do bacznego przyjrzenia się Waszemu Skarbowi.

Zmierzcie temperaturę – pamiętajcie, że małe dziecko może mieć temperaturę nawet do 37,5 st.C, dobrą praktyką jest mierzyć temperaturę dziecka 1x dziennie, wtedy będziecie wiedzieli, jaką temperaturę ma zazwyczaj;

• Jeśli dziecko ma gorączkę, zanotujcie, o której podaliście lek przeciwgorączkowy, jaki, w jakiej dawce, po jakim czasie temperatura zaczęła spadać, po jakim czasie znowu narasta, czy w okresach bez gorączki dziecko je i zachowuje się tak jak zwykle, jest aktywne, wesołe czy raczej marudne i płaczące;
• Zwróćcie uwagę, czy dziecko ślini się bardziej niż zwykle, wkłada wszystko do buzi, ma rozpulchnione dziąsła;
• Zapisujcie, ile dziecko je i pije, będziecie w stanie łatwo zaobserwować zmiany apetytu;
• Zanotujcie, jak dziecko się wypróżnia, ilość stolców na dobę, czy konsystencja stolców jest inna niż zwykle, czy to biegunka, czy zaparcie, czy zapach stolca jest bardziej intensywny niż zwykle, jaki jest kolor stolca;
• Czy dziecko wymiotuje? Ulewa więcej niż zwykle?
• Jeśli ma katar – jakiego koloru? Gęsty czy rzadki? Czy w czasie snu zamyka buzię czy oddycha przez usta? Czy katar przeszkadza mu w nocy albo przy karmieniu?
• Jeśli dziecko ma kaszel czy zakaszle i odkaszle, czy są to napady kaszlu, czy występuje kaszel „szczekający” (przypominający szczekanie psa), co łagodzi lub nasila kaszel (np. wejście z zimnego do ciepłego pomieszczenia, wysiłek fizyczny), kiedy dziecko kaszle więcej – w dzień czy w nocy? Po przebudzeniu czy w ciągu dnia? Na leżąco czy w pozycji siedzącej? Czy kaszlowi towarzyszy katar, gorączka?
• Jeśli wystąpiła wysypka, gdzie jest zlokalizowana, czy swędzi, jest zlokalizowana w jednym miejscu czy występuje na całym ciele, czy po wystąpieniu nasila się, zajmuje nowe obszary? Czy dziecko ma objawy alergii? Co nowego pojawiło się w diecie? Nowy proszek, płyn do płukania? Zmiana otoczenia, wody?

Są to niezwykle cenne informacje dla lekarza Waszego Dziecka, im więcej szczegółów zauważycie, tym łatwiej będzie postawić diagnozę. Małe dziecko niestety niewiele jest nam w stanie powiedzieć o tym, co mu dolega.

Pamiętajcie jednak, nie wpadajcie w panikę, nawet jeśli dziecko gorączkuje, ma słabszy apetyt, jest marudne, to nie musi być nic poważnego. Może Wasze Dziecko po prostu ząbkuje (to naprawdę może wyglądać dramatycznie i spektakularnie!). Pozwólcie podjąć decyzję, co dalej, lekarzowi Waszego Dziecka, któremu ufasz. Jeśli pomimo konsultacji lekarskiej, nadal coś Was niepokoi – szukajcie dalej. To Wy znacie swoje Dziecko najlepiej i wiecie doskonale, kiedy coś jest nie tak.

Pamiętajcie! Pogotowie to nie pomoc doraźna!!!

Jeśli objawy są łagodne, nie narastają gwałtownie, lepszym wyborem będzie kontakt z Waszym Pediatrą, który zna Wasze Dziecko.

W jakich sytuacjach należy bezwzględnie zadzwonić na pogotowie?

• Drgawki (pamiętajcie, aby spróbować odróżnić, czy to są drgawki czy drżenia. Drżenia po przytuleniu, okryciu kocem, złapaniu za rękę/nogę mijają, drgawki nie). Jeśli macie wątpliwości, zadzwońcie na pogotowie;
• Wiotczenie lub sztywnienie ciała;
• Utrata przytomności, zwłaszcza po urazie, upadku;
• Długi sen dziecka (dłuższy niż zwykle) trudność z wybudzeniem, dziecko apatyczne, bez kontaktu, niechęć do przyjmowania pokarmu/płynów;
• Bezdech/zakrztuszenie/zasinienie dziecka;
• Gorączka, której nie udaję się obniżyć lekami przeciwgorączkowymi;
• Nasilona duszność: płytki oddech, trudność ze złapaniem powietrza;
• Zjedzenie/połknięcie substancji toksycznej, ciała obcego, zwłaszcza jeśli towarzyszą temu wymioty, kaszel, itp.;
• Uporczywe wymioty, zwłaszcza połączone z biegunką, brak możliwości napojenia dziecka;
• Nagły, silny ból brzucha, brak stolca, zwłaszcza jeśli towarzyszą temu wymioty;
• Masywny krwotok, poważne zranienie, silny uraz;
• Wyziębienie, udar cieplny;
• Bardzo silna reakcja alergiczna;
• Mocne poparzenia, zwłaszcza wrzątkiem, gorącym rosołem ,itp.;
• Porażenia prądem.

Jeśli odczuwacie silny lęk i niepokój o zdrowie i życie Waszego Dziecka, jeśli czujecie, że coś jest nie tak, że dzieje się coś poważnego, jeśli nie możecie skontaktować się ze swoim lekarzem, nie wiecie, co robić, dzwońcie na pogotowie! Nie bójcie się, będziecie mieli okazję porozmawiać z dyspozytorem, dopyta Was o dodatkowe objawy, podpowie, co robić i to on ostatecznie zadecyduje, czy przyjedzie do Was karetka.

Pamiętaj: można wezwać pogotowie z telefonu zablokowanego!

To bardzo ważny element zgłoszenia. Postarajcie się zachować spokój. Pamiętajcie! Płacz, krzyki, obrażanie dyspozytora nic nie dają, opóźniają tylko moment udzielenia pomocy Waszemu Dziecku. Jeśli nie czujecie się na siłach, a ktoś inny, dorosły jest w domu, poproście go, by zadzwonił.

Jeśli podejrzewacie, że dziecko jest nieprzytomne, sprawdźcie, czy oddycha, czy nawiązuje kontakt,

Rozumiemy, że w sytuacji, gdy zdrowie i życie Waszego Dziecka jest zagrożone, odchodzicie od zmysłów, dlatego przygotujcie sobie poniższe informacje wraz z numerem telefonu 999/112 i umieśćcie je w łatwo dostępnym miejscu (na lodówce, przy łóżeczku dziecka, itp.). Pozwoli Wam to na przekazanie wszystkich niezbędnych informacji w sytuacji, gdy wpadniecie w panikę, a podstawowe pytania zadane przez dyspozytora, będą wydawały się bez sensu.

ROZMOWA:

• Przedstawcie się;
• Powiedzcie, gdzie jesteście – podajcie adres lub lokalizację; to bardzo ważne w sytuacji, gdy nagle rozmowa zostanie przerwana, rozładuje się telefon, stracicie zasięg sieci, dyspozytor znając Wasz adres może natychmiast wysłać karetkę,;
• Powiedzcie, co się stało: – czy jest to np. zachorowanie (napad duszności, drgawek itd.); – wypadek komunikacyjny; – uraz; – oparzenie; – inne niepokojące powody, dla których dzwonisz;
• Podajcie informacje o dziecku: – wiek; – choroby; – zaburzenia; – przebyte zabiegi/procedury medyczne; – czy jest przytomne; – czy reaguje; – czy się rusza; – czy oddycha (jeżeli wiesz); – jakie są ewentualne obrażenia (krwotoki, złamania); – na co się skarży (jeśli mówi lub wskazuje); – inne obserwacje (np. drgawki, jest blady, osłabiony itp.);
• odpowiedzcie cierpliwie na wszystkie ewentualne pytania!

Pamiętajcie! Wszystko, o co pyta dyspozytor, ma pomóc Waszemu Dziecku, nie krzyczcie na niego, że to bez sensu, po co Pan/Pani o to pyta, to tylko niepotrzebnie zabierze czas,;

• zapytajcie, jak możecie jeszcze pomoc swojemu Dziecku;
• na koniec jeszcze raz się przedstawcie, podajcie numer telefonu, z którego dzwonicie i spokojnie czekajcie na ewentualne pytania dyspozytora;
• ABSOLUTNIE NIGDY NIE ODKŁADAJCIE SŁUCHAWKI PIERWSI – ZAWSZE CZEKAJCIE, AŻ DYSPOZYTOR ZAKOŃCZY ROZMOWĘ!

Mamy nadzieję, że nie będziecie musieli skorzystać z tych rad, ale chcemy, abyście byli przygotowani na każdą ewentualność.

Postarajcie się regularnie ćwiczyć resuscytację. Wystarczy wziąć lalkę lub misia, przejść wszystkie kroki po kolei. Tak, abyście mogli to robić bez zastanowienia, odruchowo. Dzięki temu, gdy trzeba będzie skorzystać z tej wiedzy, nie wpadniecie w panikę, nie będziecie się zastanawiać, co tam było dalej, tylko będziecie działać. Od tego może zależeć życie Waszego Dziecka.

Ocena stanu wg określonego schematu ułatwia dalsze postępowanie.

Ocena stanu – ABCD

A – airway – Sprawdźcie, czy drogi oddechowe są drożne, jeżeli nie, udrożnijcie.

B – breathing – Sprawdźcie, czy oddycha i jak (ile oddechów na minutę); jeśli nie oddycha, podejmijcie resuscytacje.

10 s – 2 oddechy

C – circulation – Oceńcie, czy nie ma krwawień zewnętrznych, jeżeli są, zatamujcie je. Sprawdźcie kolor i temperaturę skóry i zapewnijcie komfort termiczny.

D – disability – Oceńcie stan przytomności.

RESUSCYTACJA NIEMOWLĘCIA

• Sprawdźcie jego przytomność
• Dotykajcie stopy, głowy, poklepcie, uszczypnijcie, włóżcie palec w dłoń i zobaczcie, czy ją zaciśnie, sprawdźcie, czy ma napięte mięśnie;
• Wołajcie o pomoc
• Nie bójcie się zrobić tego teraz! Ważne jest, by ktoś Wam pomógł, wezwał karetkę, zabezpieczył miejsce, zmienił podczas działania, itp., gdy już przystąpicie do resuscytacji, nie będziecie mieć na to czasu;
• usuńcie ubranie, tak żeby widzieć środkową część mostka

Ubranie może amortyzować ucisk, utrudnia znalezienie precyzyjnego miejsca ucisku, utrudnia ocenę ruchów klatki piersiowej. Pamiętajcie jednak, że czas jest bardzo ważny. Jeżeli rozbieranie dziecka zajęłoby zbyt dużo czasu – lepiej od razu przystąpić do resuscytacji – nawet przez koszulkę czy sweter.

• Połóżcie dłoń na czole i palce na twardej części brody – wyprostujcie głowę;
• Nie odchylajcie zbyt mocno;
• Zbadajcie oddech przez 10s (zbliżcie policzek i ucho do ust dziecka, obserwujcie, czy klatka piersiowa się unosi – widzę, czuję, słyszę!);
• Wykonajcie 5 oddechów, obejmując usta i nos; oddech powinien trwać ok 1s

Między jednym a drugim oddechem, odwróćcie głowę na bok, tak, żeby nie wdychać ponownie powietrza, które „wydycha” dziecko i równocześnie mieć możliwość obserwacji klatki piersiowej.

Nie skracajcie oddechów, nie róbcie ich na siłę i nie wdmuchujcie dużej ilości powietrza. Jeżeli będziecie wdmuchiwać zbyt mocno, za szybko lub za dużo – powietrze trafi do żołądka dziecka zamiast do płuc.

• Obserwujcie, czy oddech i krążenie powróciły;
• 30 uciśnięć – 2 palcami szybko i mocno, dolna 1/3 mostka na głębokość 1/3 przekroju ciała dziecka;
• 2 oddechy;
• Prowadźcie resuscytację przez 1 minutę;
• Wezwijcie pogotowie;
• Kontynuujcie resuscytację do czasu przyjazdu pogotowia lub powrotu oddechu.

🛑 PAMIĘTAJCIE! NAJPIERW MUSICIE ROZPOCZĄĆ RESUSCYTACJĘ, A DOPIERO POTEM WZYWAĆ POGOTOWIE!!!

Dlatego tak ważne jest wołanie o pomoc, dodatkowa osoba może wezwać pogotowie lub zmienić Was przy resuscytacji, gdy zajdzie taka potrzeba.

Pamiętajcie: ZAWSZE kontrolujcie oddech przez 10 s.

Jeżeli nie słyszycie PRZYNAJMNIEJ DWÓCH oddechów, musicie założyć, że poszkodowany nie oddycha, nawet jeżeli usłyszeliście pojedyncze westchnięcie.

W razie JAKICHKOLWIEK wątpliwości, zakładajcie brak oddechu.

Tylko przestrzeganie tych zasad, zapewni poprawną ocenę sytuacji i podjęcie właściwych dalszych działań.

Oddech = życie

Po uproszczeniach procedur obowiązujących w pierwszej pomocy, kontrola czynności życiowych, która wcześniej obejmowała sprawdzenie oddechu i tętna – teraz polega wyłącznie na kontroli oddechu. Specjaliści doszli do wniosku, że kontrola tętna stwarza dużo problemów i osoby pomagające często nie potrafią przeprowadzić jej poprawnie. Z drugiej strony, w zdecydowanej większości przypadków, brak oddechu oznacza też brak tętna.

Pamiętaj: 

jest ODDECH – OK

brak ODDECHU – NZK (nagłe zatrzymanie krążenia)

Są 3 sytuacje (tylko i wyłącznie 3), w których dopuszczalne jest przerwanie resuscytacji:

• Lekarz wydaje wam jasne polecenie, że możecie przestać i dalszą resuscytację przejmują specjaliści.
• Nie macie już siły kontynuować – zróbcie przerwę.
• Zauważacie oznaki powrotu krążenia np.: – wyczuwacie oddech podczas fazy oddechów ratowniczych – dziecko poruszyło ręką – otworzyło oczy, mrugnęło – zakaszlało, westchnęło, zaczęło płakać.

Zróbcie przerwę na ponowną kontrolę oddechu i postępujcie w zależności od wyniku.

RESUSCYTACJA DZIECKA W WIEKU 1-12 LAT

• wołajcie o pomoc;
• udrożnijcie drogi oddechowe – w trakcie udrażniania możecie sprawdzić przytomność;
• sprawdźcie przytomność;
• zbadajcie oddech – 10 s – pojawienie się 2 lub 3 oddechów;
• 5 oddechów – zatkajcie nos, wdmuchujcie powietrze spokojnie do uniesienia klatki piersiowej;
• kontrolujcie powrót oddechu;
• 30 uciśnięć – dłoń na środku klatki piersiowej – ucisk na 1/3 głębokości ciała dziecka, pamiętajcie, uciskajcie nasadą dłoni nie całą dłonią, u małego dziecka ucisk można wykonać 2 palcami wskazującym i środkowym;
• 2 oddechy;
• prowadźcie resuscytację przez 1 min;
• wezwijcie pogotowie;
• kontynuujcie resuscytację do przyjazdu pogotowia lub powrotu oddechu.

Ocena przytomności 

Przytomność można stracić z wielu powodów np. uderzenia w głowę, oznacza to prawie całkowite „wyłączenie” mózgu. Pozostają aktywne tylko podstawowe funkcje – takie jak np. oddychanie czy bicie serca.

Osoba nieprzytomna:

• nie reaguje na głos
• nie reaguje na dotyk
• nie reaguje na ból
• ma „wyłączone” wszystkie mięśnie – mówi się, że są „wiotkie”

Największe zagrożenie jest spowodowane wiotkością mięśni. Ponieważ nie działają również mięśnie utrzymujące język we właściwej pozycji, to u poszkodowanego leżącego na plecach, zapada się on, blokując drogi oddechowe. To wystarczy, żeby odciąć zupełnie dopływ tlenu do mózgu i po ok 5 minutach spowodować śmierć. Dlatego pamiętajcie, aby nieprzytomne dziecko ułożyć na boku np. na rękach, a starsze w pozycji bocznej ustalonej.

Pamiętajcie, aby u nieprzytomnego dziecka, kontrolować oddech. Jeśli dziecko się poruszy, skrzywi, wykaże jakąkolwiek aktywność, to znaczy, że nie jest nieprzytomne.

Kompletny schemat postępowania z osobą nieprzytomną wygląda następująco:

• kontrola przytomności (reakcja na głos i dotyk);
• kontrola oddechu;
• jeżeli jest oddech – ułożenie w pozycji bocznej;
• chronienie przed utratą ciepła – najlepiej okrycie folią ratunkową;
• wezwanie pogotowia ratunkowego;
• kontrola oddechu przynajmniej raz na minutę.

Nie spuszczacie swojego Dziecka z oka, pilnujecie bez przerwy, a ono spada z łóżka, przewraca się, spada ze schodów, rozbija głowę…

Nie obwiniajcie się, to się zdarza, nie jesteście robotem, automatyczną nianią. Jesteście człowiekiem, który ma prawo iść do toalety, zrobić sobie coś do jedzenia, czy paść ze zmęczenia. Jesteście najlepszą Mamą i najlepszym Tatą, jakich ma Wasze Dziecko, dlatego nie rozpaczajcie, że to Wasza wina. Zastanówcie się, jak mu pomóc.  Zwróćcie uwagę na niepokojące objawy, a gdy sytuacja jest już opanowana, zastanówcie się, czy w Waszym domu nie są potrzebne dodatkowe zabezpieczenia.

Zwróćcie uwagę na objawy, które pojawiają się nagle lub w krótkim okresie czasu po nagłym zdarzeniu:

• czy doszło do utraty przytomności;
• czy jest możliwy uraz głowy;
• czy jest możliwy krwotok wewnętrzny;
• czy podejrzewasz złamanie
• czy podejrzewasz duży ubytek krwi;
• czy dziecko czuje się osłabione;
• czy ma zaburzenia wzroku, słuchu, nie pamięta, co się stało;
• czy występują trudności z oddychaniem;
• czy na dziecko działały duże siły (spadł z wysokości, został potrącony).

Co powinno Was zaniepokoić po urazie głowy dziecka:

• pogarszanie się stanu świadomości, nadmierna senność;
• utrata przytomności zaraz po urazie lub w ciągu kilku godzin po urazie powyżej 1 minuty;
• nudności lub wymioty (więcej niż 3 x);
• nierówność lub poszerzanie się źrenic;
• asymetria ruchów kończyn (niedowłady);
• zaburzenia oddechowe;
• drgawki;
• zaburzenia mowy;
• zaburzenia widzenia;
• niepamięć tego, co się stało (u starszych dzieci).

Jeśli dziecko po urazie nie wymaga hospitalizacji, podejmijcie następujące kroki:

• obserwujcie dziecko przez 24 godziny po urazie, poproście kogoś z rodziny, przyjaciół, ustalcie dyżury, nie jesteś w stanie czuwać całą dobę;
• jeśli dziecko śpi dłuższej niż 4 godziny, obudźcie je w celu oceny stanu świadomości;
• posiłki i napoje powinno się podawać w małych ilościach, ale częściej;
• dziecko powinno wypoczywać, leżąc z głową unies

ZAKRZTUSZENIE NIEMOWLĘCIA

Objawy:

• kaszel lub brak oddechu (bezdech);
• zaczerwienienie twarzy;

Postępowanie:

• nie usuwajcie niczego z gardła na ślepo;
• obserwujcie niemowlę – połóżcie je na boku lub na swoim przedramieniu;
• jeśli kaszle, nie podejmujcie żadnych czynności, skontaktujcie się z lekarzem;
• spróbujcie usunąć ciało obce przez uderzenie między łopatki 5x (dziecko skierowane głową w dół); sprawdźcie palcem jamę ustną, czy coś nie zalega, nie blokuje, przed obrotem na plecy sprawdźcie jamę ustną;
• sprawdźcie przytomność;
• wykonajcie 5 uciśnięć klatki piersiowej 2 palcami;
• jeśli niemowlę straci przytomność lub stanie się wiotkie, wykonajcie wstępnie 5 wdechów;
• następnie wykonajcie 30 uciśnięć klatki piersiowej /2 wdechy;
• wdechy po zakrztuszeniu mogą nie unosić klatki piersiowej, wykonujcie je jednak, bo mogą przesunąć ciało obce i odblokować płuca – w szpitalu lekarze usuną ciało obce;
• wołajcie o pomoc;
• połóżcie dłoń na czole i palce na twardej części brody – wyprostujcie głowę, nie odchylajcie zbyt mocno;
• zbadajcie oddech przez 10 s (WIDZĘ, CZUJĘ, SŁYSZĘ);
• jeśli przyczyną było zakrztuszenie, do którego doszło na Waszych oczach, zacznijcie od razu 30 uciśnięć i 2 wdechy, bez wstępnych 5 wdechów;
• jest szansa, że podczas uciśnięć ciało obce zostanie wypchnięte;
• 30 uciśnięć – 2 palcami szybko i mocno, dolna 1/3 mostka na głębokość 1/3 przekroju ciała dziecka;
• 2 oddechy;
• prowadźcie resuscytację przez 1 minutę;
• wezwijcie pogotowie;
• kontynuujcie resuscytację do czasu przyjazdu pogotowia lub powrotu oddechu.

ZAKRZTUSZENIE STARSZEGO DZIECKA

Objawy:

• kaszel lub brak oddechu;
• dziecko robi się czerwone, a potem sinieje;

Nie usuwajcie niczego z gardła na ślepo, nie próbuj „wytrząsnąć” z dziecka ciała obcego trzymając je głową w dół.

Postępowanie:

Kontrola oddechu

• zapytajcie czy dziecko może oddychać, czy dusi się;
• jeśli dziecko jest w stanie mówić i kaszleć, zachęćcie do kaszlu i powstrzymajcie się od innych czynności.

Postępowanie, gdy kaszel jest nieefektywny:

• 5 uderzeń między łopatki – nadgarstkiem;
• 5 uciśnięć nadbrzusza w kierunku do siebie i do góry – ułóżcie pięść pod żebrami dziecka;
• wykonujcie na zmianę aż do wykrztuszenia lub utraty przytomności;
• w tym momencie poproście kogoś o wezwanie pogotowia;
• jeśli jesteście same/sami, wezwijcie pogotowie, gdy stan dziecka się zmieni – odkrztusi lub straci przytomność.

GDY DZIECKO STRACI PRZYTOMNOŚĆ

• 5 wstępnych wdechów;
• 30 uciśnięć;
• 2 wdechy.

Przedmioty, którymi może zakrztusić się dziecko:

• monety;
• baterie;
• przedmioty biurowe;
• agrafka i wiele innych.

Jeśli doszło do poważnego zranienia kończyny górnej lub dolnej i krwotoku, połóżcie dziecko, unieście zranioną kończynę (to spowoduje, że krew będzie pompowana „pod górę”, a więc będzie wypływać wolniej) i mocno uciśnijcie miejsce krwotoku.

OPATRUNEK UCISKOWY

Aby wykonać opatrunek tamujący poważny krwotok (tzw. opatrunek uciskowy), przygotujcie potrzebny sprzęt:

• gazę jałową (jeśli masz pod ręką);
• element uciskowy (w miarę twardy przedmiot bez ostrych krawędzi np. zwinięty bandaż, itp.);
• materiał opatrunkowy (bandaż, chusta trójkątna lub jeśli nie masz apteczki – dowolny kawałek materiału jak szal, apaszka, itp.).

Postępowanie:

• połóżcie bezpośrednio na ranę jałową gazę i przyciśnijcie ją mocno ręką;
• owińcie ranę materiałem opatrunkowym jeden raz, tak, aby przytrzymać gazę na miejscu;
• połóżcie w miejscu zranienia przygotowany element uciskowy;
• owińcie wszystko pozostałą częścią materiału opatrunkowego, tak żeby zapewnić porządny ucisk na ranę.

Oczekując na przyjazd pogotowia, zapewnijcie: 

• komfort psychiczny (rozmawiajcie, przytulajcie i uspokajajcie dziecko)
• komfort termiczny (okryjcie folią termiczną lub po prostu dodatkowym ubraniem).

Tak wykonany opatrunek, jeżeli jest dobrze wykonany, wystarczy do zatamowania nawet poważnego krwotoku. Kiedy już skończycie, przyjrzyjcie się uważnie, czy krew, mimo wszystko, nadal nie cieknie.

🛑 Pamiętajcie o ważnej zasadzie!

Raz założony opatrunek uciskowy może być usunięty wyłącznie przez lekarza. Jeżeli krwotok nie ustaje, wykonaj drugi opatrunek na pierwszym, dokładając element uciskowy lub starając się o mocniejszy ucisk.

URAZ GŁOWY 

• kontrolujcie przytomność i oddech;
• wezwijcie pogotowie;
• uspokajajcie dziecko;
• jeśli na głowie jest rana, przyłóżcie opatrunek z dużej ilości gazy – opatrunek ma chłonąć wypływającą krew, nie można dopuścić do wzrostu ciśnienia wewnątrzczaszkowego.

ABSOLUTNIE NIE STOSUJ OPATRUNKU UCISKOWEGO W PRZYPADKACH:

• niewielkich urazów głowy, trzeba wtedy schłodzić miejsce uderzenia, zaopatrzyć ranę
• przy siniakach, guzach – możesz posmarować je żelem z arniką
• obserwujcie dziecko
• jeśli pojawią się nudności, wymioty, ból głowy, zawroty, utrata przytomności, niepamięć, zadzwońcie na pogotowie

MOŻE TO ŚWIADCZYĆ O WSTRZĄŚNIENIU MÓGU

URAZ KRĘGOSŁUPA

Jakie zdarzenie może wskazywać na zwiększone ryzyko urazu kręgosłupa?

Sytuacje, kiedy z góry zakładamy uraz kręgosłupa, to:

• upadek z wysokości (z drabiny, z konia, z dachu, z okna, ze schodów, itp.);
• skoki do wody;
• potrącenia przez samochód;
• w każdym przypadku zranienia głowy lepiej dopuszczać możliwość urazu kręgosłupa w odcinku szyjnym i zachować podwyższoną ostrożność.

Objawami wskazującymi na uraz głowy mogą być:

• widoczne rany na głowie;
• poszkodowany nie pamięta, co się stało;
• ból głowy lub szyi.

Czasami do urazu kręgosłupa może dojść w trakcie tak niepozornie wyglądających wypadków, jak np. upadek po potknięciu, uderzenie piłką. Najczęściej nie spotkacie się wtedy z żadnymi objawami sygnalizującymi wprost, że doszło do urazu kręgosłupa. Najwięcej informacji da analiza zdarzenia.

Jeżeli jednak dojdzie do złamania kręgosłupa lub uszkodzenia rdzenia kręgowego, mogą się pojawić niektóre z takich objawów:

• mimowolne oddanie moczu lub kału;
• trudności w oddychaniu;
• brak czucia w rękach lub nogach;
• niedowład kończyn;
• ból pleców, karku;
• brak możliwości poruszania szyją.

KAŻDY Z NICH TRZEBA TRAKTOWAĆ BARDZO POWAŻNIE!

Aby zmniejszyć ryzyko przerwania rdzenia kręgowego, trzeba dążyć do jak najlepszej stabilizacji kręgosłupa. Oznacza to po prostu jego unieruchomienie.

Postępujcie  według poniższych zasad:

1. Jeżeli to możliwe – w ogóle nie poruszajcie dziecka. Pozostawcie dziecko w takiej pozycji, w jakiej je zastaliście i wyznaczcie jedną osobę, która delikatnie będzie przytrzymywać głowę dziecka aż do przybycia pogotowia. Najwygodniej jest uklęknąć z tyłu i trzymać jego głowę między swoimi kolanami. Celem jest zagwarantowanie, że głowa będzie cały czas idealnie nieruchomo, nawet w przypadku delikatnych poruszeń np. przy robieniu opatrunku gdzieś na innych częściach ciała.

2. Jeżeli konieczne jest poruszanie / przeniesienie wykorzystajcie jak najwięcej osób do pomocy – idealnie to 3-4 osoby. Wszystkie ruchy ciałem powinny być wykonane w taki sposób, żeby kręgosłup ani razu się nie wygiął, a głowa pozostała cały czas w takiej samej pozycji w stosunku do reszty ciała. Jedna osoba powinna trzymać i pilnować wyłącznie głowy.

3. Jeżeli brakuje czasu lub ludzi – skoncentrujcie się na stabilizacji odcinka szyjnego. To znaczy pilnujcie, żeby nie było żadnego poruszenia głową w stosunku do reszty ciała.

Oczywiście – zwłaszcza w przypadku ewakuacji (np. z miejsca wypadku, pożaru itp.) może okazać się, że nie ma czasu i możliwości zadbać nawet o głowę – w takim razie trudno – ucieczka od bezpośredniego zagrożenia wciąż jest najważniejsza.

Jeżeli miał miejsce poważny wypadek, typu potrącenie pieszego lub upadek z wysokości i jesteście w stanie bez poruszania poszkodowanego z całą pewnością stwierdzić, że oddycha – nie poruszajcie nim. Jeżeli jednak nie słyszycie oddechu, wykonajcie wszystkie konieczne czynności opisane standardami, tj. udrożnijcie odchylając głowę do tyłu i jeżeli to konieczne, odwróćcie na plecy.

Postępowanie z przytomnym dzieckiem, często zdenerwowanym i wystraszonym na skutek wypadku, bardzo często jest dużym wyzwaniem. Zwłaszcza jeśli jest w szoku, jest pobudzone, ma dużo siły, nie czuje bólu.

Najważniejszy jest jasny komunikat ,np.: 

• Kochanie leż spokojnie, nie ruszaj główką, Mamusia Cię pogłaszcze.

Żeby ułatwić wykonanie tego polecenia, trzeba, o ile to tylko możliwe, cały czas znajdować się przed dzieckiem, rozmawiać z nim i patrzeć mu w oczy – dzięki temu nie będzie ono kręciło głową ,starając się zobaczyć, dokąd idziecie i co robicie.